25 Oktyabr 2025
Qadınlarda hormonal miqren qadın cinsiyyət hormonlarının, xüsusilə də estrogenin səviyyəsindəki dəyişikliklərlə bağlı yaranan miqren növüdür. Bu tip baş ağrısı adətən menstruasiya, hamiləlik və ya menopauza dövrlərində özünü göstərir, çünki həmin zamanlarda orqanizmdə hormonal tarazlıq dəyişir və bu dəyişiklik beyinin damar sisteminə və sinir hüceyrələrinin aktivliyinə təsir edir.
Ən çox rast gəlinən forma menstrual miqren adlanır. Bu zaman baş ağrısı menstruasiyadan bir neçə gün əvvəl və ya menstruasiyanın ilk günlərində başlayır. Estrogenin səviyyəsi kəskin şəkildə azaldıqda damarların genişlənməsi və ağrı mexanizmlərinin aktivləşməsi baş verir.
Hormonal miqrenin əlamətləri klassik miqrenlə eynidir: başın bir tərəfində pulsasiyaedici ağrı, işığa və səsə qarşı həssaslıq, bulantı, bəzən qusma və halsızlıq. Lakin bu ağrılar çox vaxt daha uzun sürür və menstruasiya dövrü ilə əlaqəli olaraq təkrarlanır.
Hamiləlik zamanı estrogen səviyyəsi sabit qalır, buna görə bəzi qadınlarda miqren bu dövrdə azalır və ya tam dayanır. Əksinə, doğuşdan sonra estrogenin sürətlə azalması nəticəsində tutmalar yenidən aktivləşə bilər. Menopauza dövründə hormonal dəyişikliklər miqrenin gedişinə fərqli təsir göstərə bilər: bəzilərində azalır, bəzilərində isə daha da güclənir.
Hormonal miqrenin idarə olunmasında bir neçə üsuldan istifadə edilir.
Yüngül hallarda ağrının qarşısını almaq üçün ibuprofen və ya naproksen kimi iltihabəleyhinə dərmanlar menstruasiya başlamazdan bir-iki gün əvvəl qəbul edilə bilər.
Əgər tutmalar güclü və tez-tezdirsə, həkim hormonal sabitliyi təmin edən kontraseptivlər və ya estrogen yamaları təyin edə bilər. Lakin bu preparatlar hər qadına uyğun olmaya bilər, ona görə mütləq həkim nəzarəti altında istifadə edilməlidir.
Profilaktika üçün yuxu və qidalanma rejiminin sabit saxlanması, stressin azaldılması, kofein və şəkərin məhdudlaşdırılması, su qəbulu və fiziki aktivlik vacibdir.
Qısaca desək, qadınlarda hormonal miqren orqanizmdə estrogenin səviyyə dəyişikliklərinə həssas beyin reaksiyasıdır. Hormonal balansın qorunması və düzgün profilaktika bu növ miqrenin idarə olunmasında əsas rol oynayır.