25 Oktyabr 2025
Kofein və baş ağrısı arasındakı əlaqə ikili xarakter daşıyır — yəni kofein bəzən baş ağrısını azalda bilər, bəzən isə onu gücləndirə bilər. Bu təsir qəbul edilən miqdar və orqanizmin fərdi xüsusiyyətlərindən asılıdır.
Az miqdarda kofein damarları daraldır və beyin qan dövranını tənzimləyir. Buna görə də kofein tərkibli içkilər — qəhvə, qara çay və ya az miqdarda enerji içkiləri — bəzi hallarda miqren və ya gərginlik tipli baş ağrısını yüngülləşdirə bilər. Hətta bəzi ağrıkəsici dərmanların tərkibinə də az miqdarda kofein əlavə edilir ki, təsiri güclənsin.
Lakin çox miqdarda kofein tam əks təsir göstərə bilər. Gündə üç fincandan artıq qəhvə və ya ona bərabər miqdarda kofein qəbul etmək sinir sistemini həddindən artıq stimullaşdırır, damarların həssaslığını artırır və nəticədə baş ağrısının yaranma riskini yüksəldir.
Daimi olaraq çoxlu kofein qəbul edən insanlarda bədən ona öyrəşir. Əgər kofein birdən kəsilərsə, yəni insan birdən qəhvəni dayandırarsa, “kofein çəkilmə baş ağrısı” deyilən vəziyyət yarana bilər. Bu ağrılar adətən başın hər iki tərəfində, sıxıcı və davamlı xarakterdə olur, yorğunluq və əhval düşkünlüyü ilə müşayiət edilir.
Ən sağlam yanaşma balanslı qəbuldur. Gündə bir və ya iki fincan təbii qəhvə çox vaxt zərərli deyil və hətta bəzi insanlarda baş ağrısının qarşısını ala bilər. Lakin miqrenə meylli və ya yuxu pozğunluğu yaşayan şəxslərdə kofein miqdarı azaldılmalıdır.
Yekun olaraq: az miqdarda kofein bəzi hallarda faydalıdır, çox miqdarda isə zərərlidir; tamamilə imtina etmək isə yalnız həkim məsləhəti ilə məqsədəuyğundur.